ئەلگۆریتم


algor  
 
ئەلگۆریتم بریتییە لە ڕێکارێکی هەنگاو بە هەنگاو یان کۆمەڵێک یاسا کە بۆ چارەسەرکردنی کێشەیەکی دیاریکراو یان ئەنجامدانی ئەرکێکی دیاریکراو داڕێژراوە. ئەلگۆریتمەکان ڕۆڵێکی بنەڕەتی لە زانستی کۆمپیوتەردا دەگێڕن و لە بوارە جیاوازەکاندا بەکاردەهێنرێن، لەوانە شیکاری داتا، فێربوونی ئامێر، زیرەکی دەستکرد، کریپتۆگرافی و چەندانی تر.

لە ناوەڕۆکەکەیدا ئەلگۆریتمێک زانیاری وەردەگرێت و بەپێی یاسا یان ڕێنماییە پێشوەختە دیاریکراوەکان پرۆسێسی دەکات و دەرچوونێک بەرهەم دەهێنێت. ئەم یاسایانە دەتوانن کارەکانی بیرکاری، بارودۆخی لۆژیکی، دووبارەکردنەوە و تەکنیکەکانی تری حیساباتی لەخۆ بگرن. ئەلگۆریتمەکان بۆ چارەسەرکردنی کێشە ئاڵۆزەکان بەکاردەهێنرێن بە دابەشکردنیان بۆ هەنگاوی سادەتر و بەڕێوەبردنتر.

 کارایی لایەنێکی گرنگی ئەلگۆریتمەکانە. گەشەپێدەران هەوڵدەدەن ئەلگۆریتمەکان دابڕێژن کە هەم دروست و هەم کارا بن، بە ئامانجی بەدەستهێنانی ئەنجامی خوازراو لە کورتترین کاتدا یان بە کەمترین سەرچاوەی حیساباتی. کارایی ئەلگۆریتمێک بە شێوەیەکی گشتی لە ڕووی ئاڵۆزی کاتەوە (چەند کات دەخایەنێت بۆ کارکردن) و ئاڵۆزی شوێن (چەند بیرگەی پێویستە) دەپێورێت.

 جۆری جیاوازی ئەلگۆریتم هەیە، هەریەکەیان بۆ ئەرکی تایبەت یان دۆمەینی کێشە گونجاوە. لێرەدا چەند جۆرێکی باو دەخەینەڕوو:

 1. ئەلگۆریتمەکانی ڕیزکردن: ئەم ئەلگۆریتمانە کۆمەڵێک بابەت یان داتا بە ڕیزبەندییەکی دیاریکراو ڕێکدەخەن، وەک ژمارەیی یان ئەلفوبێ. نموونە بریتین لە ڕیزکردنی بڵق، ڕیزکردنی جێگیرکردن، ڕیزکردنی تێکەڵکردن و ڕیزکردنی خێرا.

 2. ئەلگۆریتمەکانی گەڕان: ئەم ئەلگۆریتمانە شتێک یان بەهایەکی دیاریکراو لەناو کۆمەڵە داتایەک یان کۆمەڵەیەکی دیاریکراودا دەدۆزنەوە. گەڕانی دووانەیی و گەڕانی هێڵی ئەلگۆریتمێکی گەڕانن کە بە شێوەیەکی بەرفراوان بەکاردەهێنرێن.

 3. ئەلگۆریتمەکانی گراف: ئەلگۆریتمەکانی گراف شیکاری و دەستکاریکردنی ئەو داتایانە دەکات کە لە شێوەی گرافدا ڕێکخراون، کە پێکهاتوون لە گرێکان (لوکەکان) کە بە لێوارەکان بەیەکەوە بەستراونەتەوە. هەندێک لە ئەلگۆریتمەکانی گرافی بەناوبانگ بریتین لە گەڕانی یەکەمی پانایی (BFS) و گەڕانی یەکەمی قووڵی (DFS).

 4. ئەلگۆریتمەکانی فێربوونی ئامێر: ئەم ئەلگۆریتمانە بەکاردێن بۆ ڕاهێنانی مۆدێلەکان و پێشبینیکردن لەسەر بنەمای نەخش و نموونە لە داتاکان. نموونەکان بریتین لە پاشەکشەی هێڵی، دارەکانی بڕیار، دارستانە هەڕەمەکییەکان و تۆڕە دەمارییەکان.

 5. ئەلگۆریتمەکانی کریپتۆگرافی: ئەلگۆریتمەکانی کریپتۆگرافی بۆ پاراستنی داتا و پەیوەندییەکان بە گۆڕینی دەقی سادە بۆ دەقی کۆد یان پشتڕاستکردنەوەی واژۆی دیجیتاڵی داڕێژراون. ئەلگۆریتمەکانی کریپتۆگرافی باو بریتین لە AES (ستانداردێکی پێشکەوتووی کۆدکردن)، RSA و SHA (ئەلگۆریتمەکانی هاشی پارێزراو).

 گرنگە ئاماژە بەوە بکەین کە دیزاینی ئەلگۆریتم پێویستی بە ڕەچاوکردنی وردی پێداویستییەکانی کێشەکە، سنووردارکردنەکان و تایبەتمەندییەکانی هاتنەژوورەوە/دەرچوون هەیە. باشکردن، شیکردنەوە و تاقیکردنەوە هەنگاوی بنەڕەتین بۆ دڵنیابوون لەوەی کە ئەلگۆریتمێک وەکو مەبەست کاردەکات و سیناریۆ و کەیسە لێوارە جیاوازەکان بە وردی مامەڵە لەگەڵ دەکات.

 لەگەڵ بەردەوامبوونی پێشکەوتنی تەکنەلۆژیا، ئەلگۆریتمەکان ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕن لە داڕشتنی شێوازی چارەسەرکردنی کێشەکان و پرۆسێسکردنی زانیاری و بڕیاردانمان. پەرەپێدان و وردکردنەوەی ئەلگۆریتمەکان کاریگەری قووڵی لەسەر پیشەسازییەکان و کۆمەڵگا هەیە، بەشدارە لە پێشکەوتن لە بوارە جیاوازەکاندا و چالاککردنی داهێنانەکان کە ژیانی ڕۆژانەمان بەرز دەکەنەوە.

نموذج الاتصال